tel. 25 643 1232

 

SKŁAD OSOBOWY

Kierownik:prof. dr hab. Marcin Horbowicz,  marcin.horbowicz@uph.edu.pl, www

członek Editorial Board czasopisma "Acta Physiologiae Plantarum"

członek Editorial Advisory Board czasopisma “Journal of Horticultural Research”

www.horbowicz.pl

 

dr hab. Jolanta Marciniuk prof. nzw –  jolanta.marciniuk@uph.edu.pl

dr hab. Joanna Mitrus  – adiunkt, joanna.mitrus@uph.edu.pl

dr Henryk Dębski – adiunkt, henryk.debski@uph.edu.pl; omi@wp.pl

dr Józef Klocek – st. wykładowca, jozef.klocek@uph.edu.pl

dr hab. Lidia Borkowska - st. wykładowca, lidia.borkowska@uph.edu.pl

mgr Danuta Koczkodaj – specjalista, danuta.koczkodaj@uph.edu.pl

mgr inż. Roman Sikorski - specjalista, roman.sikorski@uph.edu.pl

 

Pracownicy emerytowani:

dr hab. Zygmunt Głowacki prof. nzw - profesor emerytowany

dr hab. Marek Ciosek prof. nzw 

dr Halina Mioduszewska

dr Elżbieta Kielak

 

1 - PROFIL NAUKOWY JEDNOSTKI:                                                           PUBLIKACJE PRACOWNIKÓW   


Badania procesów fizjologicznych i biologicznych  gryki zwyczajnej

(prof. dr hab. M. Horbowicz, dr H. Dębski; mgr D. Koczkodaj; mgr M. Szwed; mgr J. Sławianowska)

  • Rola jasmonianów w interakcji z innymi regulatorami wzrostu w biosyntezie i akumulacji antocyjanów, flawonoidów i innych związków fenolowych
  • Wpływ metali ciężkich na procesy fizjologiczne i akumulację tych metali, biosyntezę antocyjanów i innych flawonoidów w siewkach gryki zwyczajnej
  • Wpływ wybranych czynników na przemiany L-fenyloalaniny do 2-fenyloetyloaminy i innych metabolitów
  • Badanie właściwości allelopatycznych i potencjału antyoksydacyjnego gryki zwyczajnej i tatarki

Zastosowanie hodowli roślin in vitro do oceny wybranych procesów fizjologicznych i biochemicznych

(dr J. Klocek; dr W. Banaś)

  • Dynamika aktywności fitohormonów oraz przemiany metaboliczne w poszczególnych fazach rozwojowych niektórych roślin uprawnych z zastosowaniem kultur in vitro.
  • Badania dotyczące wpływu związkowe humusowych dodanych do pożywki  na zawartość barwników w roślinach różnych odmian ziemniaka. Analizy dotyczą takich związków jak: antocyjany, chlorofile a i b, karotenoidy i związki fenolowe, oraz parametrów wzrostu: długość roślin, liczba liści, długość i liczba korzeni. Badana jest także intensywność procesu tuberyzacji  (wytwarzania bulw) wyrażająca się szybkością i liczbą wytwarzanych bulw ziemniaka.
  • Inne badania dotyczą także wpływu  różnych czynników na zawartość kwasów tłuszczowych w roślinach ziemniaka i gryki.

Genetyka

(dr J. Mitrus; mgr D. Koczkodaj)

  • Badania nad mutagennością i toksycznością dodatków w żywności (E) na muszkę owocową Drosophila melanogaster
  • Genetyczne aspekty dziedziczenia grup krwi człowieka
  • Badania genetyczne ptaków: wykorzystanie specyficznych markerów mikrosatelitarnych do badań genetycznych populacji muchołówki małej Ficedula parva

1_Rosnące siewki gryki
2_Rosliny ziemniaka w kulturze in vitro
3_Fragment pokoju hodowlanego z rosnącymi roślinami in vitro

DYDAKTYKA - kursy:

obligatoryjne:

  • Fizjologia roślin
  • Podstawy genetyki 
  • Genetyka człowieka
  • Biologia komórki 
  • Organizacja laboratorium usługowego
  • Kultury in vitro w analityce
  • Kultury in vitro w biotechnologii
  • Pracownia dyplomowa  
  • Seminarium dyplomowe 

Kursy fakultatywne:

Wykorzystanie metody kultur tkankowych w praktyce biologicznej 

Wykłady monograficzne:

Gryka zwyczajna - fizjologia i biochemia dojrzewania nasion oraz znacznie prozdrowotne produktów z gryki 

Toksykologia i przemiany związków chemicznych w środowisku 

Przykładowa tematyka prac magisterskich realizowanych w jednostce:

Prace dotyczące biologii muszki owocowej Drosophila melanogaster  

  • Wpływ alginianu sodu dodanego do pożywki na niektóre cechy biologiczne muszki owocowej (Drosophila melanogaster)
  • Wpływ pektyny (E440) jako dodatku do pożywki hodowlanej na niektóre cechy biologiczne muszki owocowejDrosophila melanogaster
  • Kształtowanie się cech ilościowych Drosphila melanogaster pod wpływem dwóch stężeń skrobi ziemniaczanej
  • Wpływ beta-karotenu (barwnika E 160a) na plenność, liczebność, masę ciała oraz strukturę płci Drosophila melanogaster
  • Oddziaływanie różnych stężeń mączki chleba świętojańskiego na liczebność i masę ciała samic i samców, plenność samic oraz dziedziczenie płci D. melanogaster

Z zakresu genetyki człowieka:

  • Udział wybranych fenotypów układu Rh – DCCee i DccEE w populacji wielokrotnych krwiodawców
  • Analiza rodowodów grup krwi w układzie AB0. Wykrywanie metodą PCR translokacji t (11;14) w białaczce szpikowej (MCL)
  • Znaczenie badań serologicznych w rozpoznawaniu choroby hemolitycznej płodów i noworodków w populacji ludzkiej
  • Częstość wykrywania alloprzeciwciał odpornościowych w badaniach przedtransfuzyjnych

Z zakresu kultur in vitro:

  • Zawartość sumy związków fenolowych w roślinach ziemniaka rosnących w kulturach in vitro na pożywce z różną zawartością kwasu jasmonowego
  • Wpływ kwasu salicylowego nakroplonego na rośliny na wzrost, rozwój i zawartość kwasów tłuszczowych w roślinach ziemniaka hodowanych w kulturach in vitro
  • Wpływ kwasu jasmonowego nakroplonego na rośliny na wzrost rozwój i zawartość kwasów tłuszczowych w roślinach ziemniaka rosnących w kulturach in vitro
  • Wpływ kwasu kawowego, p-kumarowegona, cynamonowego nawzrost i rozwój roślin ziemniaka w kulturach in vitro
  • Tuberyzacja u ziemniaka pod wpływem kwasu cynamonowego, p-kumarowego
  • Wpływ stresu chłodu na wzrost i rozwój ziemniaka w kulturach in vitro
  • Wpływ stresowych dawek kwasu jasmonowego na wzrost i tuberyzację ziemniaka w kulturach in vitro
  • Wpływ stresowych dawek kwasu jasmonowego na zawartość karotenoidów i sumy związków fenolowych w roślinach ziemniaka w kulturach in vitro
  • Wpływ cis-jasmonu na poziom antocyjanów w roślinach ziemniaka rosnących w kulturach in vitro
  • Wpływ cis-jasmonu na zawartość barwników asymilacyjnych w roślinach ziemniaka rosnących w kulturach in vitro
  • Wpływ cis-jasmonu i stężenia sacharozy w pożywce na zawartość barwników asymilacyjnych na poziom antocyjanów w roślinach ziemniaka rosnących w kulturach in vitro
  • Wpływ kwasu salicylowego i stężenia sacharozy w pożywce na zawartość barwników asymilacyjnych na poziom antocyjanów w roślinach ziemniaka rosnących w kulturach in vitro

Z zakresu fizjologii roślin:

  • Wpływ kwasu salicylowego i  Roundupu Ultra 360 L na zawartość antocyjanów w rzęsie wodnej
  • Wpływ aloksydymu i kwasu salicylowego na hodowlę korzeni Triticum vulgare c/v Alman (Pszenicy zwyczajnej)
  • Wpływ aloksydymu i kwasu salicylowego na hodowlę korzeni Zea mays c/v (kukurydza) Złota karłowa oraz na poziom poliamin
  • Wpływ niektórych hormonów roślinnych na procesy fizjologiczne i biochemiczne zachodzące w siewkach gryki zwyczajnej
  • Wpływ temperatury wegetacji na niektóre procesy fizjologiczne i biochemiczne w siewkach pomidorów
  • Wpływ temperatury wegetacji na niektóre procesy fizjologiczne i biochemiczne w siewkach cebuli zwyczajne 
  • Wpływ kadmu na akumulację antocyjanów w siewkach gryki zwyczajnej (Fagopyrum esculentum Moench
  • Wpływ ołowiu na wzrost siewek i aktywność peroksydazy u gryki zwyczjnej (Fagopyrum esculentum Moench)
  • Wpływ temperatury na kiełkowanie nasion, wzrost siewek oraz akumulację antocyjanów u pięciu odmian gryki zwyczajnej (Fagopyrum esculentum Moench)

 

 

2 - PROFIL BADAWCZY JEDNOSTKI

Badania obejmują zagadnienia zróżnicowania szaty roślinnej (flora i zbiorowiska roślinne) Podlasia i Mazowsza, jej przekształcenia antropogeniczne i jej problemy ochrony.

Grupują się one w czterech szeroko ujętych tematach realizowanych przez trzy zespoły badawcze:

 

Zróżnicowanie i dynamika zbiorowisk roślinnych  Niziny Mazowiecko-Podlaskiej:

 

(dr hab. M.Ciosek, dr L.Borkowska, dr G.Bzdon, dr B.Jastrzębska, dr J.Krechowski, dr K.Piórek, mgr inż. R.Sikorski, mgr inż. A.Trębicka)

 

Nizina  Mazowiecko-Podlaska należy do tych regionów kraju, które nie posiadają dotychczas opracowań monograficznych żadnej ważniejszej grupy zbiorowisk roślinnych. Znaczne zróżnicowanie geobotaniczne terenu sprawia, że nakładają się tu linie zasięgowe wielu z nich. Poznanie składu florystycznego, struktury i dynamiki fitocenoz pozwoli na:

 

  • Opracowanie zróżnicowania wewnętrznego oraz uwarunkowań siedliskowych wielu zbiorowisk roślinnych Polski Niżowej.
  • Wyjaśnienie niektórych zagadnień związanych z ich fitogeografią.

 

  • Określenie optymalnych zabiegów gospodarczych i ochronnych dla niektórych grup zbiorowisk.
  • Poznanie mechanizmów, przyczyn i skutków oddziaływania człowieka na szatę roślinną.
  • Na przykładzie wybranych zbiorowisk wyjaśnić relacje: neofit-neofityzm-zbiorowisko roślinne.

 

  • Waloryzacja przyrodnicza szaty roślinnej Polski środkowo-wschodniej.
  • Rozmieszczenie i ekologia chronionych i zagrożonych gatunków flory Polski. Do gatunków należały taksony z listy NATURA 2000:Adenephora lilifoliaCarlina onopordifolia, Cypripedium calceolus,  Liparis Loeselii,Pulsatilla patens, Rhododendron luteum.  Monitoring takich gatunków jak: Aruncus sylvestris, Beckmania eruciformis, Cimicifuga europaea, Galanthus nivalis, Iris sibirica, Linnaea borealis, Nigella damascena, Orobanche coerulescens, Polypodium vulgare, Scilla bifolia.
  • Wytypowanie i opracowanie dokumentacji przyrodniczej obiektów chronionych (rezerwaty, Obszary Chronionego Krajobrazu, Parki Krajobrazowe, Użytki Ekologiczne) na terenie makroregionu.

 


 

Zmiany we florze Niziny Mazowiecko-Podlaskiej pod wpływem antropopresji:

 

(dr K.Nowicka-Falkowska, dr P.Marciniuk, dr hab. J.Marciniuk, dr J.Krechowski, dr K.Piórek, dr L.Borkowska)

 

  • Działania z zakresu ochrony szaty roślinnej na różnych szczeblach organizacji – gatunkowym; fitocenotycznym i krajobrazowym.
  • Monitoring stanowisk zagrożonych gatunków roślin naczyniowych  (Trifolium rubens, Laserpitium latifolium, Aconitum variegatum, Anemone sylvestris, Potentilla rupestris i inne z ogólnopolskiej i lokalnych czerwonych list gatunków zagrożonych).

 


 

Taksonomia i ekologia roślin naczyniowych Polski ze szczególnym uwzględnieniem kompleksów apomiktycznych:

 

(dr hab. J.Marciniuk, dr P.Marciniuk, dr L.Borkowska, mgr inż. A.Trębicka)

 

Duże kompleksy apomiktyczne takie jak: Taraxacum, Rubus i Hieracium wciąż są w Polsce zbadane w stopniu niewystarczającym. Dotyczy to zwłaszcza rodzaju Taraxacum. Szacuje się, że w Polsce rośnie więcej niż 300 formalnie opisanych gatunków mniszków. Oprócz tego występuje szereg wyraźnie wyodrębniających się form morfologicznych nienależących do żadnego ze znanych gatunków. Niewielka część z nich, około 20 morfotypów funkcjonujących pod roboczymi nazwami, ma już w Europie wstępnie rozpoznane zasięgi. Pozostała, przytłaczająca większość tych form znana jest z pojedynczych stanowisk. Obecny stan wiedzy nie pozwala odpowiedzieć na pytanie czy formy te są tylko lokalnymi mutantami, czy też są to nieznane jeszcze taksony o szerszych zasięgach.

 

Podstawowymi celami badawczymi w/w tematu są:

 

  • uzupełnienia do Atlasu rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce.
  • ustalenie liczby drobnych gatunków rodzaju Taraxacum występujących w Polsce, łącznie z taksonami nowymi dla nauki,
  • poznanie zasięgów geograficznych gatunków krytycznych głównie z rodzaju Taraxacum, a także rodzajów Rubus, Hieracium, Rosa, Crataegus i innych, poznanie biologii wybranych gatunków roślin klonalnych (rodzaj Carex, Cirsium i in.).  
  • badania nad ekologią i zróżnicowaniem syntaksonomicznym zbiorowisk roślinnych

 


 

Badania na rzecz regionu Mazowsza i Podlasia

 

Pracownicy Zakładu aktywnie uczestniczą w działaniach na rzecz ochrony przyrody Mazowsza i Podlasia. Opracowywaliśmy (lub byliśmy współautorami) dokumentację przyrodniczą następujących obiektów chronionych:

 

  • dwóch Parków Krajobrazowych naszego terenu: PK Podlaski Przełom Bugu i Nadbużański PK im. Teofila Lenartowicza.
  • siedmiu obszarów chronionego krajobrazu na terenie byłego woj. siedleckiego. Były to: Nadbużański OChK, Miński OChK, Łochowski OChK, Łukowski OChK, Nadwiślański OChK, Siedlecko–Węgrowski OChK, Radzyński OChK.
  • kilkudziesięciu dokumentacji przyrodniczych rezerwatów przyrody z terenów byłego woj. siedleckiego, bialskopodlaskiego, łomżyńskiego, ciechanowskiego.  
  • Złożyliśmy kilkadziesiąt nowych opracowań projektów terenów o wybitnych walorach przyrodniczych. Mogą one stać się kolejnymi rezerwatami przyrody.     

Nasze zaangażowanie w sprawy ochrony przyrody i środowiska przejawiało się udziałem w przeprowadzonej w latach 90, powszechnej inwentaryzacji przyrodniczej gmin (PIP). Opracowaliśmy ponad 40 gmin z terenów byłego województwa siedleckiego i bialskopodlaskiego.

Nasze badania przyczyniły się m.in. do powstania takich ostoi roślinnych w Polsce jak: Przełom Bugu, Puszcza Biała, Ostoja Nadbużańska, Ostoja Chojnowska. Niektóre z obiektów znalazły się na liście Natura 2000: rezerwaty Wydmy Lucynowsko-Mostowieckie (koło Wyszkowa) i Kantor Stary (koło Węgrowa), Bagna Orońskie (koło Maciejowic), Rogoźnica (koło Mrozów), Gołobórz (koło Siedlec).

Aktywnie uczestniczyliśmy w opracowaniu rozmieszczenia gatunków i siedlisk Natury 2000. Służyliśmy głosem doradczym prawie we wszystkich nadleśnictwach naszego regionu m.in. w Nadleśnictwach: Siedlce, Łochów, Łuków, Sarnaki, Radzyń Podlaski, Sokołów Podlaski, Garwolin, Mińsk Mazowiecki.

 

DYDAKTYKA - kursy:

obligatoryjne:

  • Botanika ogólna
  • Botanika systematyczna
  • Botanika systematyczna - zajęcia terenowe
  • Botanika z fizjologią roślin
  • Mikologia
  • Fitosocjologia
  • Dendrologia
  • Ekologia roślin
  • Ekosystemy leśne
  • Siedliska przyrodnicze
  • Ocena oddziaływań na środowisko
  • Krajoznawstwo
  • Krajobrazy Polski
  • Ochrona Przyrody
  • Podstawy farmakognozji
  • Rośliny lecznicze w żywieniu człowieka
  • Najciekawsze obiekty turystyczne Mazowsza i Podlasiu
  • Planowanie i zarządzanie obszarami chronionymi
  • Przyrodnicze podstawy programu „NATURA 2000”
  • Kształtowanie krajobrazui planowanie przestrzenne

fakultatywne:

  • Rośliny lecznicze
  • Szata roślinna Polski
  • Tajemnice kwiatów
  • Podstawy lichenologii
  • Metody czynnej ochrony szaty roślinnej Polski
  • Charakterystyka przyrodnicza regionów Polski