Zagadnienia egzaminacyjne wymagane na egzaminie licencjackim:

 

 

Pytania na egzamin licencjacki - specjalność Biologia z analityką

 

  1. Biochemiczne funkcje organelli komórkowych.
  2. Znaczenie wody w procesach życiowych.
  3. Oddychanie zewnątrz- i wewnątrzkomórkowe.
  4. Przenoszenie informacji genetycznej.
  5. Biochemiczne adaptacje organizmów żywych do funkcjonowania w środowisku.
  6. Współzależność procesów biochemicznych.
  7. Mechanizmy regulacji metabolizmu komórkowego.
  8. Mechanizmy pobierania i transportu oraz rola wody, makro- i mikroelementów w organizmie roślinnym.
  9. Oddychanie u roślin: czynniki wpływające na ten proces.
  10. Przebieg i znaczenie procesu fotosyntezy.
  11. Regulatory wzrostu roślin i ich rola w procesach fizjologicznych roślin.
  12. Rola fitochromu w procesie kwitnienia roślin. 
  13. Przystosowania roślin do warunków środowiskowych.
  14. Omów wybrane organella autonomiczne i cytoplazmatyczne w komórce.
  15. Programowana śmierć komórki.
  16. Cykl komórkowy i jego regulacja.
  17. Omów rolę składników cytoszkieletu komórkowego.
  18. Omów prawa Mendla: segregacji i niezależnego dziedziczenia.
  19. Omów podstawy genetycznej determinacji płci oraz dziedziczenie genów sprzężonych z płcią u ssaków.
  20. Wyjaśnij, jak geny współdziałają w wytworzeniu fenotypu oraz działanie genów plejotropowych.
  21. Budowa i znaczenie chromosomów jako nośników informacji.
  22. Podaj przykłady różnych rodzajów mutacji: genowe, chromosomowe, genomowe.
  23. Podaj i wyjaśnij cechy kodu genetycznego.
  24. Omów działanie mięśni.
  25. Trawienie, metabolizm i rola podstawowych składników odżywczych.
  26. Usuwanie zbędnych metabolitów azotowych.
  27. Ewolucja i działanie układu krążenia.
  28. Skład i funkcje krwi.
  29. Udział bakterii w krążeniu pierwiastków.
  30. Charakterystyka mikroflory gleby i powietrza.
  31. Charakterystyka normalnej mikroflory człowieka i prozdrowotne działanie bakterii fermentacji mlekowej.
  32. Hodowlane i niehodowlane metody wykrywania drobnoustrojów.
  33. Udział bakterii  i grzybów w wywoływaniu chorób u ludzi i zwierząt .
  34. Wykorzystanie drobnoustrojów w procesach biotechnologicznych .
  35. Fenotypowe i genotypowe metody identyfikacji  i różnicowania drobnoustrojów.
  36. Odporność nieswoista i swoista.
  37. Antygeny i immunogenność.
  38. Struktura i funkcje immunoglobulin.
  39. Genetyka transplantacyjna a immunologia.
  40. Budowa i funkcje limfocytów T i B.
  41. Czynniki wpływające na różnorodność gatunkową zespołu.
  42. Przyczyny i formy degradacji gleb.
  43. Zasady oceny jakości wód powierzchniowych i podziemnych.
  44. Naturalne i antropogeniczne zakłócenia sukcesji w środowiskach wodnych.
  45. Struktura i działanie układu nerwowego.
  46. Omów przystosowania pasożytów do pasożytnictwa w zakresie budowy, rozrodu i zachowań oraz skutki pasożytnictwa dla żywiciela.
  47. Wykaż powiązania między roślinami i zwierzętami.
  48. Rośliny nago- i okrytozalążkowe.
  49. Sposoby rozmnażania się roślin i zwierząt.
  50. Komórka roślinna i zwierzęca – podobieństwa i różnice.

 

Zagadnienia na egzamin licencjacki  - specjalność biologia środowiska z ekoturystyką

1. Formy organizacyjne roślin

2. Prokariota a eukariota

3. Rozmnażanie się roślin

4. Przystosowanie roślin do owado- i wiatropylności 

5. Charakterystyka roślin chronionych i rzadkich

6. Rośliny nago- a okrytozalążkowe

7. Różnorodność lasów w Polsce

8. Ewolucyjne tendencje w przemianie pokoleń u roślin

9. Przystosowania roślin do warunków siedliska

10. Komórka roślinna i zwierzęca – podobieństwa i różnice

11. Przystosowania kręgowców do trybu i środowiska życia

12. Sukces ewolucyjny na przykładzie wybranych grup zwierząt kręgowych

13. Opieka nad potomstwem w świecie zwierząt

14. Wędrówki zwierząt na przykładach z różnych grup systematycznych

15. Strategie rozrodcze w świecie zwierząt

16. Ewolucyjne procesy różnicowania i komplikacji budowy ciała bezkręgowców

17. Strukturalne, fizjologiczne i behawioralne przystosowania bezkręgowców do lądowego i wodnego trybu życia

18. Przystosowania pasożytów do trybu życia oraz skutki pasożytnictwa dla żywiciela.

19. Charakterystyka fauny kręgowców poszczególnych kontynentów

20. Wielkie wymierania w dziejach Ziemi – przyczyny i skutki

21. Czynniki kształtujące dynamikę populacj

22. Pojęcie niszy ekologicznej i siedliska

23. Strategie obrony przed drapieżnikami

24. Powtarzalne wzorce w strukturze biocenoz

25. Czynniki wpływające na różnorodność gatunkową biocenoz

26. Przyczyny i formy degradacji gleb

27. Edafon – charakterystyka i znaczenie w przemianach zachodzących w glebie

28. Metody oceny jakości wód powierzchniowych i podziemnych

29. Naturalne i antropogeniczne zakłócenia sukcesji

30. Zespoły ekologiczne w wodach powierzchniowych i ich znaczenie w ekosystemie jeziornym

31. Formy ochrony przyrody i ich znaczenie w ochronie różnorodności biologicznej

32. Bioindykatory w ocenie środowiska przyrodniczego

33. Globalne ocieplenie klimatu – jego przyczyny i potencjalne konsekwencje

34. Proces oddychania -  znaczenie dla organizmu

35. Samożywność a cudzożywność

36. Charakterystyka grzybów na tle innych królestw organizmów

37. Makro i mikroelementy i ich znaczenie dla roślin

38. Charakterystyka mikroflory gleby i powietrza

39. Charakterystyka normalnej mikroflory człowieka

40. Udział bakterii w wywoływaniu chorób u ludzi i zwierząt

41. Fenotypowe metody identyfikacji i różnicowania drobnoustrojów

42. Odporność nieswoista

43. Odporność swoista

44. Pojęcie tkanki, rodzaje tkanek, charakterystyka wybranej tkanki

45. Regulacja hormonalna organizmu

46. Skład i funkcje krwi

47. Biochemiczne funkcje organelli komórkowych

48. Znaczenie wody dla funkcjonowania procesów życiowych

49. Cechy kodu genetycznego 

50. Mutacje – ich rodzaje i znaczenie

 

Zagadnienia na egzamin licencjacki – specjalność biologia z przyrodą

  1. Komórki - podstawowe elementy struktury organizmu z uwzględnieniem różnorodności w budowie w związku z pełnionymi funkcjami.
  2. Podstawowe procesy życiowe organizmu na dowolnie wybranym przykładzie.
  3. Błony płodowe i ich znaczenie w ewolucyjnym rozwoju zwierząt.
  4. Nisza ekologiczna na wybranych przykładach krajowych gatunków zwierząt.
  5. Wykorzystanie wiedzy biologicznej w doskonaleniu uprawy roślin lub hodowli i chowie zwierząt.
  6. Interakcje drapieżnik – ofiara, pasożyt – żywiciel na wybranych przykładach.
  7. Edafon – charakterystyka i znaczenie w przemianach zachodzących w glebie.
  8. Sukcesja biologiczna. Naturalne i antropogeniczne zakłócenia tego procesu.
  9. Zespoły ekologiczne wyróżniane w zbiornikach wodnych i ich charakterystyka.
  10. Ekologia jako naukowa podstawa ochrony środowiska przyrodniczego.
  11. Formy ochrony przyrody i ich znaczenie w ochronie różnorodności biologicznej.
  12. Główne założenia ochrony przyrody w formie programu Natura 2000.
  13. Gospodarka wodna roślin z uwzględnieniem mechanizmów pobierania i przewodzenia w roślinie.
  14. Makro i mikroelementy i ich znaczenie dla roślin.
  15. Fotosynteza jako proces warunkujący życie na Ziemi.
  16. Fitohormony i ich rola w procesach fizjologicznych.
  17. Inhibitory i aktywatory wzrostu i rozwoju roślin z uwzględnieniem wykorzystania wiedzy z tego zakresu w praktyce.
  18. Pobudliwość nerwowa – mechanizm przewodzenia bodźców w układzie nerwowym.
  19. Wymiana gazowa i transport gazów oddechowych na wybranych przykładach zwierząt w aspekcie ewolucyjnym.
  20. Podstawowe składniki odżywcze i ich przemiany w procesie trawienia i metabolizmu.
  21. Białka w organizmach zwierząt. Usuwanie zbędnych metabolitów azotowych.
  22. Regulacja hormonalna procesów zachodzących w organizmie człowieka.
  23. Ewolucja i funkcje układu krążenia.
  24. Mechanizmy odporności w organizmie człowieka z uwzględnieniem aspektu prozdrowotnego.
  25. Choroby człowieka i ich etiologia na wybranych przykładach.
  26. Znaczenie bakterii w procesach biogeochemicznych.
  27. Charakterystyka mikroflory człowieka z uwzględnieniem aspektów prozdrowotnych.
  28. Hodowlane i niehodowlane metody wykrywania drobnoustrojów.
  29. Wykorzystanie mikroorganizmów w procesach biotechnologicznych.
  30. Ocena odkryć dokonanych przez Grzegorza Mendla dla rozwoju genetyki.
  31. Genetyczne podstawy determinacji płci oraz dziedziczenie genów sprzężonych z płcią u ssaków.
  32. Współdziałanie genów w wytworzeniu fenotypu.
  33. Mutacje – powstawanie, rodzaje i znaczenie.
  34. Procesy komórkowe związane z biosyntezą białek.
  35. Uniwersalność działania kodu genetycznego.
  36. Przystosowania zwierząt do lądowego i wodnego trybu życia.
  37. Ewolucyjne procesy różnicowania i komplikacji budowy ciała bezkręgowców.
  38. Strategie rozrodcze w świecie zwierząt.
  39. Przystosowania pasożytów do trybu życia oraz skutki pasożytnictwa dla żywiciela.
  40. Sukces ewolucyjny na przykładzie wybranych grup zwierząt kręgowych.
  41. Wędrówki zwierząt na przykładach z różnych grup systematycznych.
  42. Opieka nad potomstwem w świecie zwierząt.
  43. Różnorodność lasów w Polsce.
  44. Ewolucyjne tendencje w przemianie pokoleń u roślin.
  45. Sukces ewolucyjny roślin nasiennych.
  46. Charakterystyka grzybów na tle innych królestw organizmów.
  47. Możliwości oceny jakości środowiska przyrodniczego na podstawie zastosowania biowskaźników.
  48. Budowa i czynności narządu wzroku.
  49. Budowa skóry i aparat zmysłowy człowieka.
  50. Mięśnie – różnorodność i mechanizm działania.

 

Pytania na egzamin licencjacki - specjalność Biologia eksperymentalna z biotechnologią

  1. Biochemiczne funkcje organelli komórkowych.
  2. Znaczenie wody w procesach życiowych.
  3. Oddychanie zewnątrz- i wewnątrzkomórkowe.
  4. Przenoszenie informacji genetycznej.
  5. Biochemiczne adaptacje organizmów żywych do funkcjonowania w środowisku.
  6. Współzależność procesów biochemicznych.
  7. Mechanizmy regulacji metabolizmu komórkowego.
  8. Mechanizmy pobierania i transportu oraz rola wody, makro- i mikroelementów w organizmie roślinnym.
  9. Oddychanie u roślin: czynniki wpływające na ten proces.
  10. Przebieg i znaczenie procesu fotosyntezy.
  11. Regulatory wzrostu roślin i ich rola w procesach fizjologicznych roślin.
  12. Rola fitochromu w procesie kwitnienia roślin. 
  13. Przystosowania roślin do warunków środowiskowych.
  14. Omów wybrane organella autonomiczne i cytoplazmatyczne w komórce.
  15. Programowana śmierć komórki.
  16. Cykl komórkowy i jego regulacja.
  17. Zastosowanie kultur in vitro w biotechnologii.
  18. Omów prawa Mendla: segregacji i niezależnego dziedziczenia.
  19. Omów podstawy genetycznej determinacji płci oraz dziedziczenie genów sprzężonych z płcią u ssaków.
  20. Wyjaśnij, jak geny współdziałają w wytworzeniu fenotypu oraz działanie genów plejotropowych.
  21. Budowa i znaczenie chromosomów jako nośników informacji.
  22. Podaj przykłady różnych rodzajów mutacji: genowe, chromosomowe, genomowe.
  23. Podaj i wyjaśnij cechy kodu genetycznego.
  24. Znaczenie enzymów w biologii i biotechnologii.
  25. Trawienie, metabolizm i rola podstawowych składników odżywczych.
  26. Usuwanie zbędnych metabolitów azotowych.
  27. Ewolucja i działanie układu krążenia.
  28. Skład i funkcje krwi.
  29. Wykorzystanie bakterii fermentacji mlekowej w produkcji żywności.
  30. Charakterystyka mikroflory gleby i powietrza.
  31. Charakterystyka normalnej mikroflory człowieka i prozdrowotne działanie bakterii fermentacji mlekowej.
  32. Hodowlane i niehodowlane metody wykrywania drobnoustrojów.
  33. Udział bakterii  i grzybów w wywoływaniu chorób u ludzi i zwierząt .
  34. Wykorzystanie drobnoustrojów w procesach biotechnologicznych .
  35. Fenotypowe i genotypowe metody identyfikacji  i różnicowania drobnoustrojów.
  36. Odporność nieswoista i swoista.
  37. Antygeny i immunogenność.
  38. Struktura i funkcje immunoglobulin.
  39. Genetyka transplantacyjna a immunologia.
  40. Budowa i funkcje limfocytów T i B.
  41. Czynniki wpływające na różnorodność gatunkową zespołu.
  42. Znaczenie wybranych grup biomolekuł w procesach biotechnologicznych.
  43. Zasady oceny jakości wód powierzchniowych i podziemnych.
  44. Naturalne i antropogeniczne zakłócenia sukcesji w środowiskach wodnych.
  45. Struktura i działanie układu nerwowego.
  46. Omów przystosowania pasożytów do pasożytnictwa w zakresie budowy, rozrodu i zachowań oraz skutki pasożytnictwa dla żywiciela.
  47. Wykaż powiązania między roślinami i zwierzętami.
  48. Wykorzystanie organizmów modyfikowanych genetycznie we współczesnym rolnictwie.
  49. Sposoby rozmnażania się roślin i zwierząt.
  50. Komórka roślinna i zwierzęca – podobieństwa i różnice.

 

Zagadnienia na egzamin magisterski

 

Katedra Biochemii i Biologii Molekularnej

1. Molekularne uwarunkowania oddziaływań środowiskowych

2. Molekularne podstawy allelopatii

3. Molekularne podstawy oddziaływań rośliny roślinożercy

4. Charakterystyka wybranych grup roślinnych ksenobiotyków

5. Metabolizm wtórny – definicja, bioróżnorodność strukturalna i znaczenie ekologiczne

6. Zadania szlaku kwasu szikimowego

7. Zadania szlaku aktywnego octanu

8. Biochemiczne adaptacje organizmów żywych do roślinnych ksenobiotyków

9. Diagnostyka molekularna oddziaływań środowiskowych pomiędzy żywymi organizmami

10. Molekularne aspekty bioinformatyki

11. Molekularne podłoże stresu oksydacyjnego

12. Mechanizmy generowania wolnych rodników tlenowych

13. Mechanizmy antyoksydacyjne

14. Antyoksydanty nieenzymatyczne

15. Antyoksydanty enzymatyczne

Katedra Fizjologii Roślin i Genetyki

1. Znaczenie wody w procesach fizjologicznych u roślin

2. Makroelementy w życiu roślin: ich pobieranie i rola (na przykładzie jednego z nich)

3. Mikroelementy w życiu roślin rola (na przykładzie jednego z nich)

4. Procesy oddechowe u roślin: etapy i produkty

5. Fitohormony – omówić ich rolę jednego z nich

6. Fitohormony związane z dojrzewaniem i starzeniem

7. Główne stresy abiotyczne: ich rodzaje i wpływ na roślinę

8. Metale ciężkie w środowisku i ich wpływ na procesy fizjologiczne roślin (na przykładzie jednego z nich)

9. Sposoby dziedziczenia cech u człowieka

10. Choroby genetycznie uwarunkowane – podział ze względu na zasięg mutacji

11. Czynniki teratogenne

12. Podział mutacji ze względu na ich zasięg

13. Dziedziczenie cytoplazmatyczne

14. Allele wielokrotne - dziedziczenie grup krwi

15. Na czym polega konflikt serologiczny

Katedra Zoologii

1. Techniki mikroskopowe w anatomii

2. Metody kraniometryczne u człowieka i zwierząt

3. Przyczyny powstawania zaburzeń w rozwoju psychomotorycznym człowieka

4. Rozwój aparatu ruchu (stabilizująco-lokomocyjny)

5. Inwestycje w potomstwo i opieka nad młodymi u zwierząt

6. Charakterystyka sieciowych pająków naroślinnych

7. Budowa układu pokarmowego i związek z dietą u zwierząt

8. Znaczenie gatunków wskaźnikowych w praktycznej ochronie przyrody

9. Przejawy dymorfizmu płciowego

10. Synantropijne zwierzęta

11. Znaczenie martwego drewna w lasach

12. Migracje zwierząt

13. Dziuplaki pierwotne i wtórne

14. Budowa i funkcjonowanie bezkręgowców w różnych warunkach (wolnożyjące, osiadłe)

15. Czynniki limitujące zagęszczenia ptaków

Zakład Botaniki

1. Porównanie roślin nagozalążkowych i okrytozalążkowych, dwuliściennych i jednoliściennych

2. Charakterystyka anatomiczna, morfologiczna i ekologiczna wybranych rodzin np. Ranunculaceae, Rosaceae, Asteraceae, Poaceae, itp.

3. Formy życiowe i rozprzestrzenianie się roślin

4. Klasyfikacja roślin synantropijnych. Przykłady ze swojego terenu

5. Charakterystyka zbiorowisk roślinnych z następujących grup systematycznych (zb. leśne i zaroślowe, zb. łąkowe, zb. muraw, zb. wodne i nadwodne, zb. synantropijne itp.)

6. Czynniki wpływające na różnorodność gatunkową fitocenoz

7. Przystosowanie się roślin do warunków środowiska

8. Synantropizacja i jej efekty na różnych poziomach organizacji szaty roślinnej

9. Monitoring i inne metody badawcze nad populacjami różnych gatunków

10. Różnorodność lasów w Polsce

11. Sukcesja biologiczna. Naturalne i antropogeniczne zakłócenia tego procesu

12. Ochrona przyrody w Polsce – problem lokalny czy globalny

13. Rezerwaty przyrody i parki krajobrazowe na Nizinie Południowopodlaskiej (woj. mazowieckie, byłe województwo siedleckie itp.)

14. Główne założenia ochrony przyrody w programie NATURA 2000

15. Omów znane Ci obiekty chronione Dyrektywy Siedliskowej NATURA 2000 (woj. mazowieckie)

Zakład Edukacji Biologicznej i Ochrony Przyrody

1. Nauczyciel biologii – osobowość, przygotowanie przedmiotowo-pedagogiczne

2. Etyczne aspekty pracy nauczyciela biologii

3. Aktywność nauczyciela biologii w środowisku szkolnym i pozaszkolny

4. Problemy bioetyczne w nauczaniu biologii i ochrony środowiska

5. Projekty dydaktyczne z biologii i ich znaczenie w nauczaniu przedmiotu

6. Edukacja prozdrowotna na lekcjach biologii

7. Nauczyciel biologii wychowawcą. Problematyka lekcji wychowawczych i jej związki z nauczaniem biologii

8. Rozwój zainteresowań biologicznych z uwzględnieniem konkursów i olimpiad przedmiotowych

9. Znaczenie wiedzy biologicznej i potrzeba kształcenia biologiczno – środowiskowego

10. Przygotowanie uczniów do rozwiązywania problemów

11. Wykorzystanie przyrodniczych obiektów występujących w lokalnym środowisku w nauczaniu biologii

12. Przygotowanie uczniów do sprawdzianów zewnętrznych

13. Nauczyciel biologii na ścieżce awansu zawodowego

14. Motywacja i możliwości jej kształtowania

15. Wielcy dydaktycy i ich ponadczasowe myśli w odniesieniu do współczesnego kształcenia przyrodniczego

Zakład Ekologii i Ochrony Środowiska

1. Znaczenie pierwiastków biogennych w środowisku

2. Gospodarka wodno-ściekowa w świetle przepisów prawa w Polsce

3. Przyczyny, skutki i sposoby przeciwdziałania zanieczyszczeniom wód powierzchniowych

4. Porównanie biocenoz rzek i jezior na tle czynników środowiskowych

5. Formy ochrony przyrody a działalność turystyczna

6. Skład gatunkowy i struktura przestrzenna makrofitów

7. Rola makrofitów w zbiornikach wodnych

8. Interakcje międzygatunkowe autotrofów wodnych

9. Czynniki wpływające na rozmieszczenie bentosu w rzekach

10. Znaczenie mięczaków w ekosystemach wodnych

11. Powiązanie mięczaków słodkowodnych z innymi organizmami

12. Strategie zdobywania pokarmu u kręgowców

13. Adaptacje ptaków drapieżnych

14. Specjaliści i oportuniści pokarmowi

15. Waloryzacja środowisk przyrodniczych

Zakład Fizjologii Zwierząt

1. Przebieg rozwoju zarodkowego ryb, różnice międzygatunkowe

2. Wpływ czynników środowiska na rozwój zarodkowy ryb

3. Przebieg rozwoju larwalnego ryb, różnice międzygatunkowe

4. Wpływ czynników środowiska na rozwój larwalny ryb

5. Sztucznie stymulowany rozród ryb, inkubacja i podchów larw

6. Zagrożenia dla ryb w środowisku naturalnym

7. Gatunki rzadkie i zagrożone ryb w Polsce oraz ich znaczenie

8. Wpływ odczynu wody na stadia młodociane ryb

9. Wpływ odczynu wody na ryby

10. Naturalne warunki środowiska wodnego i ich wpływ na ryby

11. Antropogeniczne zmiany w środowisku wodnym i ich wpływ na ryby

12. Ichtiofauna Polski

13. Znaczenie badań nad rozwojem różnych gatunków ryb

14. Ryby karpiowate w wodach Polski, występowanie, wymagania środowiskowe, zagrożenia

15. Wpływ odczynu wody na poziomie komórkowym

Zakład Mikrobiologii

1. Budowa bakterii

2. Cechy determinujące chorobotwórczość bakterii

3. Charakterystyka rodziny Enterobacteriacae

4. Bakteryjne czynniki etiologiczne zakażeń i zaburzeń pokarmowych u ludzi

5. Czynniki zjadliwości pałeczek Escherichia coli odpowiedzialnych za zakażenia układu moczowego

6. Charakterystyka rodzaju Staphylococcus

7. Choroby wywoływane przez Staphylococcus aureus i gronkowce koagulazo-ujemne

8. Toksyny wytwarzane przez gronkowce

9. Enzymy gronkowcowe

10. Charakterystyka pałeczek Pseudomonas aeruginosa

11. Mechanizmy lekooporności u bakterii

12. Biofilm bakteryjny – charakterystyka i udział w zakażeniach

13. Wpływ czynników fizycznych i chemicznych na rozwój bakterii

14. Zastosowanie technik genetycznych do wykrywania i różnicowania drobnoustrojów chorobotwórczych

15. Flora fizjologiczna organizmu człowieka